Kamus-ı Muhit - المخول maddesi

اَلْمُخَوَّلُ [el-Muḣavvel] (مُعَظَّمٌ [muʹażżam] vezninde) Bir muhaddistir. Ve Bisṯâm b. Ḵays nâm kimsenin kılıcı ismidir.

اَلْمُخْوِلُ [el-muḣvil] (مُحْسِنٌ [muḩsin] vezninde) ve

اَلْمُخْوَلُ [el-muḣvel] (مُكْرَمٌ [mukrem] vezninde) ve

اَلْمُخَالُ [el-muḣâl] (vâv’ı elife kalble) كَرِيمُ الْأَخْوَالِ [kerîmu’l-aḣvâl] adama denir, niteki مُعِمٌّ [muʹimm] ve مُعَمٌّ [muʹamm] kerîmü’l-aʹmâm olana denir. Ve bunlar مُعَمٌّ kelimesine mukârinen istiʹmâl olunurlar; yukâlu: رَجُلٌ مُعِمٌّ وَمُعَمٌّ مُخْوِلٌ وَمُخْوَلٌ وَمُخَالٌ أَيْ كَرِيمُ الْأَعْمَامِ وَالْأَخْوَالِ

Vankulu Lugatı - المخول maddesi

اَلْمَخُولُ [el-meḣûl] (mîm’in fethi ve ḣâ’nın zammı ve meddiyle) Kezâlik benleri olan kimse, مَقُولٌ [meḵûl] gibi. Bu makâmda Cevherî’nin zâhir-i ʹibâretinden fehm olunan budur ki أَخْيَلُ [aḣyel] ve ahavâtı كَثِيرُ الْخِيلَانِ maʹnâsına ola ve lâkin zâhir budur ki أَخْيَلُ ve ahavâtı mutlakan sâhib-i خَالٌ [ḣâl] maʹnâsına ola, nitekim sâhib-i Muhežžeb işâret etmiştir. Ve مَخِيلٌ [meḣîl]in ve مَخْيُولٌ [maḣyûl]ün كَثِيرُ الْخِيلَانِ maʹnâsına delâleti baʹîd olduğu hafî değildir. Ve

أَخْيَلُ [aḣyel] Boyunburan dedikleri kuşa dahi derler ki benek benek yelekleri olur; baʹzılar siyâh martıdır demiştir, nitekim evâ΄il-i kitâbda mürûr etmiştir. Ve zikr olunan kuşu ʹArab tâ΄ifesi mübârek ʹadd etmez. Ve nekireliği hâlinde munsarıf kılarlar, kaçan bununla bir kimseyi tesmiye kılıp lâ-yansarıf kılmış olsalar. Ve baʹzılar maʹrifeliği ve nekireliği hâlinde dahi lâ-yansarıf kıldılar, aslında sıfat olmağın تَخْيِيلٌ [taḣyîl]den müştakk olmak iʹtibâriyle.